تبیین جایگاه حکومتی مالیات در فقه سیاسی امامیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری الهیات- فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد

2 دانشیار گروه حقوق واحد نجف آباد دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

3 استادیار گروه الهیات فقه و مبانی حقوق اسلامی واحد نجف‌آباد دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

چکیده

کمبود و نبود منابع مالی لازم می‌تواند مشروعیت یک نظام سیاسی را با چالش مواجه سازد؛ از این رو هر نظام حکومتی تلاش می‌کند برای حل این معضل چاره بیندیشد. یکی از راه‌های متداول آن است که حاکمیت با اخذ مالیات، وظایف حاکمیتی خود را انجام دهد. می‌توان ادعا کرد امروزه تمام جوامع این رویکرد را پذیرفته‌اند. نظام سیاسی اسلام نیز از این قاعده مستثنا نیست؛ وضع مالیات‌های شرعی مؤید این مطلب است. حال اگر این منابع نتواند به طور کامل نیازهای حکومت اسلامی را برآورده کند، گسترش کیفی مالیات‌های اسلامی (مثل زکات و خمس) یا وضع مالیات‌های حکومتی مطرح می‌شود. در واقع، پرداخت سهمی از درآمد به حاکمیت، مالیات است. این رویکرد دینی باعث می‌شود که مالیات جنبه عبادی به خود گیرد و ضمن تأمین بُعد مادی و این‌جهانی، موجب سعادت اخروی فرد نیز بشود. به همین دلیل برنامه‌ریزی بهینه جهت دریافت مالیات نیازمند رجوع به نظام ارزشی و دینی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی نقش مالیات در نظام اسلامی را بررسی کرده است. نتایج نشان می‌دهد دریافت مالیات از نیازهای راهبردی حکومت‌ها است که توجه به جنبه عبادی آن، ضمن تسهیل اخذ آن، ضمانت اجرایی آن را بالا می‌برد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Definition of Tax Administration Status in Imamieh Political Philosophy

نویسندگان [English]

  • hosseinali Amini 1
  • masoud raei 2
  • ahmadreza tavakkoli 3
1 Ph.D. student of jurisprudence and Islamic law of Islamic Azad University, Najaf-Abad Branch
2 دانشیار گروه حقوق واحد نجف آباد دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
3 استادیار گروه الهیات فقه و مبانی حقوق اسلامی واحد نجف‌آباد دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
چکیده [English]

The shortage and lack of financial resources can challenge the legitimacy of a political system, so any government system is trying to resolve this problem. One of the most common ways is that sovereignty carries out sovereign duties with taxes. It can be argued that this approach is presently accepted in all societies. The political system of Islam is not excluded from this rule. This is the story of the legal taxes. Now, if these resources do not fully meet the needs of the Islamic state, then the qualitative expansion of Islamic taxes (zakat, khums, etc.) or government taxes will be raised. In fact, paying a share of income to the sovereignty is tax. This religious approach makes the welfare subject to taxes, and, while providing the material dimension of this universal, will bring prosperity to the forefathers. For this reason, optimal planning for tax requires a reference to the value system. The present study uses a descriptive and analytical method to examine the role of taxes in the Islamic system. The results show that taxes are the strategic needs of governments. Paying attention to its worship aspect, while facilitating its acquisition, raises the guarantee of its implementation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Financial Resources
  • government tax
  • Khums
  • Zakat
  • Islamic tax