دانشگاه ادیان و مذاهب پژوهشنامه مذاهب اسلامی 2423-4044 12 24 2026 03 20 Foreign Relations and Policy of the Shi'a Safavid Government and England in Light of Rivalry with the Sunni Ottomans تحلیل رابطه حکومت صفوی با انگلستان در رقابت با حکومت عثمانی 277 300 235917 10.22034/jid.2025.558562.2622 FA سیدکمال سجادی دانشجوی دکتری جامعه شناسی واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران 0009-0000-3538-1091 سید محمد ثقفی زاده استادیار دانشکده علوم اجتماعی واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی تهران،ایران 0009-0009-2119-2586 حسین آقا جانی مرسا دانشیار دانشکده علوم اجتماعی واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی تهران،ایران 0009-0005-9603-5447 Journal Article 2025 11 09 <span>The Safavid era constitutes one of the most significant periods in Iran's political history, marked by the official establishment of Twelver Shi'ism, which forged a new religious identity in opposition to the Sunni Ottoman world. Amidst this context, England, emerging as a nascent power in global trade and politics, sought to exploit the religious and political rivalry between the Safavids and the Ottomans to advance its own colonial interests. Adopting a historical-analytical approach, this study examines the foreign relations and policy of the Shi'a Safavid government with England within the framework of their confrontation with the Sunni Ottomans. The research data are analyzed based on historical sources, diplomatic correspondence, and reports by European travelers. The findings indicate that while Safavid foreign policy appeared to be shaped primarily by religious components and hostility toward the Sunni Ottomans, in practice, it was driven by considerations of power, economic interests, and the balance of power between East and West. Recognizing this religious schism, England leveraged its commercial and political ties with the Safavids to undermine the Ottoman position. In conclusion, the relationship between the Safavids and England serves as a prime example of the entanglement of politics, religion, and colonial interests during the 16^th and 17^th centuries.</span> دوره صفویه از مهم‌ترین ادوار تاریخ سیاسی ایران است که با رسمی‌سازی مذهب تشیع، هویت مذهبی جدیدی را در برابر جهان سنیِ عثمانی رقم زد. در این میان، انگلستان به‌عنوان قدرتی نوظهور در عرصه تجارت و سیاست جهانی، تلاش کرد از رقابت مذهبی و سیاسی میان صفویان و عثمانیان در جهت منافع استعماری خود بهره‌برداری کند. پژوهش حاضر با رویکردی تاریخی ـ تحلیلی، به بررسی روابط و سیاست خارجی حکومت شیعه صفوی با انگلستان در بستر تقابل با اهل‌سنت عثمانی می‌پردازد. داده‌های تحقیق بر پایه منابع تاریخی، مکاتبات دیپلماتیک و گزارش‌های سیاحان اروپایی تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که سیاست خارجی صفویان، هرچند در ظاهر بر پایه مؤلفه‌های مذهبی و خصومت با اهل‌سنت عثمانی شکل گرفته بود، اما در عمل متأثر از ملاحظات قدرت، منافع اقتصادی و توازن قوا میان شرق و غرب بود. انگلستان نیز با درک این شکاف مذهبی، از مناسبات تجاری و سیاسی با صفویان برای تضعیف موقعیت عثمانی بهره گرفت. در مجموع، روابط صفویان و انگلستان را می‌توان نمونه‌ای از درهم‌تنیدگی سیاست، مذهب و منافع استعماری در قرن‌های شانزدهم و هفدهم میلادی دانست. https://mazaheb.urd.ac.ir/article_235917_43a5ee847b46992e26166991e5144fc1.pdf