دانشگاه ادیان و مذاهب پژوهشنامه مذاهب اسلامی 2423-4044 12 24 2026 02 20 An Analytical Exploration of the Exalted Status of Lady Fāṭima (AS) in the Intellectual System of ʿAṭṭār of Nīshāpūr and Its Impact on Interfaith Reconciliation جایگاه متعالی حضرت زهرا (سلام الله علیها) در اندیشه عطار نیشابوری و تاثیر آن بر تقریب مذاهب اسلامی 9 40 244964 10.22034/jid.2025.489691.2533 FA محمد شیروانی استادیار گروه معارف دانشکده الهیات، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2024 11 19 This research aims to provide an analytical re-reading of the position of Lady Fāṭima (AS) within the intellectual and aesthetic system of ʿAṭṭār of Nīshāpūr and to elucidate its function in the discourse of “interfaith reconciliation”. ʿAṭṭār portrays Lady Fatima (AS) not merely as a historical figure, but as the “Lady of Paradise” and a general model of ethics and spiritual practice; a model that emphasizes simplicity, moderation, human dignity, and the primacy of meaning over form, thereby reducing the boundaries of sectarian identities. The central question of the article is how ʿAṭṭār, despite belonging to the Sunni school of thought, creates a sublime and trans-sectarian image of Lady Fatima (AS) in his poetic and wisdom narratives that has the potential to reduce sectarian tensions and strengthen Islamic convergence. The research method is qualitative content analysis with a hermeneutical approach; that is, relevant narratives and verses in ʿAṭṭār's works (including accounts related to the Lady Fatimah's dowry, <em>Ḥadīth al-Kisāʾ</em> [the Hadith of the Cloak], and the Lady Fāṭima's <em>Tasbīḥ</em> [glorification litany]) are extracted, coded, and interpreted in relation to key components of spirituality, frugality, justice, and a balanced lifestyle. The findings demonstrate that the innovation of the article lies in linking a literary-mystical reading of ʿAṭṭār with contemporary interfaith reconciliation literature; in such a way that it is shown how ʿAṭṭār’s formulation of Lady Fatima’s status can provide a theoretical basis for interfaith dialogue and social synergy in the Islamic world. Based on these results, the article concludes that re-examining ʿAṭṭār’s intellectual system has the potential to offer a normative model for religious convergence and tolerance. عطار نیشابوری به عنوان یکی از چهره های برجسته‌ی حکمت و معنویتِ مذهب تسنن، واجد جایگاهی محوری و موثری‌ست که حسن قضاوت وی در خصوص رهبران فِرق دیگر می‌تواند، نقش تقریب‌گرایانه بین مذاهب را ایفا کند. از این رو مقاله حاضر کوشیده است تا دیدگاه‌های عطار نیشابوری را در خصوص حضرت زهراس پس از توصیف و گزارش، با روشی تحلیلی، تجزیه و تبیین نماید. عطار در چندین بخش از دیوان خود با طرح ابعاد مختلف زیست فاطمی، ایشان را خاتون جنت می‌نامند، بانویی که به شدت مورد احترام و تاسی خلفای عصر نبوی ص بوده است. عطار نیشابوری از جمله حکیمانی ست که در عین تلبس به مذهب تسنن، با توجه ابیات متنوع و متعددش از شیفتگان بی بدیل حضرات معصومین ع، خصوصا حضرت زهرا س به شمار می‌آید. از جمله بسامدهای مهم بیان این نوشتار توجه بدین نکته است که حضرات معصومین ع با نگاهی فرامذهبی و حتی فرادینی، بایستی مورد احترام و تاسی هر انسان معنویت و عدالت‌خواهی قرار گیرند، موضعی که بی نهایت در جهت کاهش تنش‌های بین مذاهب، مفید به فایده خواهد بود. https://mazaheb.urd.ac.ir/article_244964_bbae247291404e06fa59e37ae74e2d21.pdf