دانشگاه ادیان و مذاهب پژوهشنامه مذاهب اسلامی 2423-4044 12 24 2026 03 20 The Role of Anti-Arrogance (Istikbār-Setīzī) in the Political Discourse of Sayyid Qutb and the Supreme Leader of the Islamic Revolution بررسی تطبیقی نقش استکبارستیزی در گفتمان سیاسی سید قطب و رهبر انقلاب اسلامی 301 328 244998 10.22034/jid.2026.549977.2603 FA عبدالمحمد شریفات استادیار گروه مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران 0009-0005-2555-5146 محمود شهریای زاده خرمدشتی دانش آموخته دکتری وهابیت شناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم ایران Journal Article 2025 09 29 <span>This study conducts a comparative analysis of the role of anti-arrogance (<em>Istikbār-Setīzī</em>) within the political discourse of two prominent thinkers of the Islamic world: Sayyid Qutb and the Supreme Leader of the Islamic Revolution. Given the significance of this theme in determining how the Islamic world confronts Western hegemony and its subsequent impact on the political and cultural destiny of Islamic societies, the necessity of this research is increasingly evident. Sayyid Qutb, by introducing the concept of "Modern <em>Jāhiliyyah</em>" (ignorance) and fundamentally rejecting Western civilization, formulated a discourse of anti-arrogance based on an absolute and radical confrontation with existing systems. In contrast, the Supreme Leader of the Islamic Revolution, by elucidating the concept of the "Global System of Domination" and analyzing its cultural, political, and economic dimensions, has presented a constructive, realistic, and civilization-building discourse framed within "Religious Democracy" and "Islamic Unity". Employing a descriptive-analytical methodology based on library research and comparative analysis, the findings reveal that while both thinkers identify "Arrogance" (<em>Istikbār</em>) as the primary enemy of the Islamic Ummah, they differ fundamentally in their foundations, methodologies, and outcomes. Qutb's discourse, due to its radical and negationist approach, has led to political deadlock; whereas the discourse of the Supreme Leader of Islamic Revolution, by leveraging internal capacities, the unity of the Ummah, and religious rationality, has paved the way for a new Islamic civilization and the creation of a sustainable and inspiring system.</span> این پژوهش، به‌صورت تطبیقی به بررسی نقش استکبارستیزی در گفتمان سیاسی دو متفکر برجسته جهان اسلام، سید قطب و رهبر انقلاب اسلامی می‌پردازد. اهمیت این موضوع در مواجهه جهان اسلام با سلطه‌گری غرب و تأثیر آن بر سرنوشت سیاسی و فرهنگی جوامع اسلامی، ضرورت انجام این تحقیق را آشکار می‌سازد. سید قطب با طرح مفهوم «جاهلیت مدرن» و نفی کلی تمدن غرب، گفتمان استکبارستیزی را بر مبنای تقابل مطلق و رادیکال با نظام‌های موجود شکل داد. در مقابل، رهبر انقلاب اسلامی با تبیین مفهوم «نظام سلطه جهانی» و تحلیل ابعاد فرهنگی، سیاسی و اقتصادی آن، گفتمانی ایجابی، واقع‌گرایانه و تمدن‌ساز را در چارچوب «مردم‌سالاری دینی» و «وحدت اسلامی» ارائه کرده است. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل گفتمان است. یافته‌ها نشان می‌دهد هرچند هر دو اندیشمند، استکبار را دشمن اصلی امت اسلامی می‌دانند، اما در مبانی، روش‌ها و نتایج تفاوتی بنیادین دارند؛ گفتمان سید قطب به‌سبب رویکرد رادیکال و نفی‌گرایانه، به انسداد سیاسی انجامیده، در حالی‌که گفتمان رهبر انقلاب اسلامی با اتکا به ظرفیت‌های داخلی، وحدت امت و عقلانیت دینی، زمینه‌ساز تمدن نوین اسلامی و ایجاد نظامی پایدار و الهام‌بخش شده است. https://mazaheb.urd.ac.ir/article_244998_57180f2133982494f4a61a942cf8494b.pdf