ارزیابی حکم فقیهان معتقد به کفر و نجاست باورمندان به وحدت شخصی وجود

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه اخلاق و منابع اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی دانشگاه قرآن و حدیث، تهران، ایران.

چکیده

توحید در دیدگاه عارفان اسلامی با نظریه وحدت وجود هماهنگ است؛ اما برخی از فقها این برداشت را کفر و معتقدان به آن را کافر و نجس دانسته‌اند. پژوهش حاضر برای شناخت دقیق مسئله می‌کوشد ضمن تبیین مستند دیدگاه عارفان و نظریه «وحدت شخصی وجود» در عرفان اسلامی، حکم برخی از فقها به کفر و نجاست آنان را بررسی و ارزیابی کند. در این مقاله روشن می‌شود که از نظرگاه عرفان اسلامی، وجود از آن جهت که وجود است واجب بالذات است و بر این اساس، وجود و موجود حقیقی جز بر حق تعالی اطلاق نمی‌‌شود. عارفان مخلوقات را از اساس انکار نمی‌کنند، بلکه اطلاق وجود و موجود بر مخلوقات را به نحو مجاز، نمود و آیت می‌دانند، نه حقیقت. از این رو این دیدگاه اولاً با برداشت فقهای مذکور از وحدت وجود منافات دارد؛ ثانیاً طبق توضیح مستند وحدت وجود، روشن می‌شود که این مسئله مستلزم انکار ضرورتی از ضروریات دین نیست و عارفان هیچ‌یک از ضروریات دین را انکار نمی‌کنند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of the judgment (fatwa) of disbelief and impurity of persons who believe in the personal unity of existence in the words of some jurists

نویسندگان [English]

  • vahid vahedjavan 1
  • sajjad nikkhoo 2
1 استادیار گروه اخلاق و منابع اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی دانشگاه قرآن و حدیث، تهران، ایران.
چکیده [English]

from the Islamic mysticism point of view Monotheism (Unification) is the same as unity of existence. But some jurists have rejected this belief and also, they have called infidels those who believe in such idea.
This research tries to evaluate jurists’ judgment (fatwa) in this case.

This article demonstrates that according to Islamic mysticism’s opinion, being (وجود) is self-existent. So, the actual existence (وجود) and existent (موجود) are ascribed solely to God. Actually, the mystics have not denied created beings from the basis, but they have believed that existence and existent attribute created beings metaphorically and everything other than God are indication of God and they are not real.

Therefore, firstly mystics’ viewpoint in the unity of existence concept is different from jurist’s ones. Secondly, it can be proved that this issue does not require any denial of the necessities of religion and also Islamic mystics have not rejected these too, according to the documented explanation of the unity of existence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • disbelief
  • Impurity
  • unity of existence
  • mystics
  • jurists
  • Islamic mysticism