پژوهشنامه مذاهب اسلامی

پژوهشنامه مذاهب اسلامی

بررسی تطبیقی شرط محدودیت استمتاع از منظر مذاهب اسلامی و حقوق ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و اصول، جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایران
2 دانش آموخته دکتری فقه خانواده، مدرسه علمیه تخصصی معصومیه قم، قم، ایران
3 دانش آموخته کارشناسی حقوق، دانشگاه علمی کاربردی ارومیه
10.22034/jid.2025.535148.2586
چکیده
این مقاله درصدد است به روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از روش‌های کتابخانه‌ای و تحلیل اجتهادی، مشروعیت شرط محدودیت استمتاع را از دیدگاه فقیهان امامیه، شافعیه و سایر مذاهب اهل‌سنت بررسی کند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد شرط محدودیت استمتاع در صورت توافق زوجین و عدم مغایرت با مقتضای عقد نکاح، مشروع و اجراشدنی است. این شرط می‌تواند به تحکیم بنیان خانواده کمک کند و به زوجین این امکان را می‌دهد که با تعیین شرایط خاص، از بروز اختلاف‌ها و تنش‌های زناشویی جلوگیری کنند. نوآوری این تحقیق در رویکرد تطبیقی و جامع آن به موضوع شرط محدودیت استمتاع است. این تحقیق نه‌تنها به تحلیل ابعاد فقهی و حقوقی این شرط می‌پردازد، بلکه به بررسی تأثیرات اجتماعی و فرهنگی آن در روابط زناشویی نیز توجه می‌کند. از طریق این رویکرد، مقاله می‌کوشد راهکارهای عملی برای زوجین ارائه دهد و به درک بهتر از چالش‌های موجود در زندگی زناشویی کمک کند. به این ترتیب این پژوهش می‌تواند در جایگاه یک منبع علمی و عملی برای بهبود کیفیت زندگی زناشویی و تحکیم بنیان خانواده در شرایط مدرن مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Comparative Study of the 'Condition Restricting Sexual Pleasure' from the Perspective of Islamic Schools of Thought and Iranian Law

نویسندگان English

akbar khadem alzakerin 1
elnaz jahanpoor 2
saied karimi 3
1 Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Principles of Islamic Law, Al-Mustafa International University, Qom, Iran
2 Ph.D. Graduate in Family Jurisprudence, Masoumiyeh Specialized Seminary School, Qom, Iran
3 Bachelor's Degree Graduate in Law, Urmia University of Applied Sciences
چکیده English

This article seeks to examine the legitimacy of the 'condition restricting sexual pleasure' from the perspective of Imamiyyah (i.e. Twelver Shi'a) and Shāfiʿī (Shafi'ite) jurists, as well as other Sunni schools of thought, using a descriptive-analytical method and relying on library research and jurisprudential analysis. The results of the research indicate that the condition restricting sexual pleasure is legitimate and enforceable, provided it is agreed upon by both spouses and does not contradict the essential nature of the marriage contract. This condition can help strengthen the foundation of the family and allows the spouses to prevent marital conflicts and tensions by setting specific terms. The innovation of this research lies in its comparative and comprehensive approach to the subject of the condition restricting sexual pleasure. This study not only analyzes the jurisprudential and legal dimensions of this condition but also examines its social and cultural impacts on marital relations. Through this approach, the article attempts to provide practical solutions for couples and contribute to a better understanding of the challenges in marital life. Thus, this research can serve as a scientific and practical resource for improving the quality of marital life and strengthening the family foundation in modern conditions.

کلیدواژه‌ها English

condition, sexual pleasure (Istimtāʿ), marriage contract, Islamic jurisprudence, Iranian law
قرآن کریم
ابن‌تیمیه، احمد بن عبدالحلیم. (1415 هـ). مجموع الفتاوی. بیروت: دارالکتب العلمیه.
ابن‌عابدین، محمد امین. (1412 هـ). رد المحتار على الدر المختار. بیروت: دارالفکر.
ابن‌فارس، احمد. (1399 هـ). معجم مقاییس اللغه. بیروت: دارالفکر.
ابن‌قدامه، عبدالله بن احمد. (1415 هـ). المغنی. بیروت: دارالکتب العلمیه.
ابن‌منظور، محمد بن‌مکرم. (1414 هـ). لسان العرب. بیروت: دارصادر.
انصاری، شیخ مرتضی. (1415 هـ). المکاسب. چ 1. قم: کنگره بزرگداشت شیخ انصاری.
حر عاملی، محمد بن ‌حسن. (1412 هـ). وسائل الشیعه. قم: مؤسسه آل‌البیت(ع).
حلی، حسن بن یوسف (علامه حلی). (1413 هـ). قواعد الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام. ج 3. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
دسوقی، محمد بن عرفه. (1415 هـ). حاشیه الدسوقی على الشرح الکبیر. بیروت: دارالکتب العلمیه.
زحیلی، وهبه. (1418 هـ). الفقه الاسلامی و ادلته. بیروت: دارالفکر المعاصر.
فیاض، ابراهیم. (1396 هـ). روان‌شناسی خانواده. چ 1. تهران: سمت.
قانون حمایت از خانواده، مصوب 1391.
قانون مدنی ایران، مصوب 1307 با اصلاحات بعدی.
قرطبی، محمد بن احمد. (1415 هـ). الجامع لأحکام القرآن. بیروت: دارالکتب العلمیه.
محقق حلی، ابوالقاسم نجم‌الدین جعفر بن‌حسن. (1408 هـ). شرایع الاسلام. قم: مؤسسه اسماعیلیان.
مغنیه، محمدجواد. (1421 هـ). فقه امام جعفر صادق (ع). قم: مؤسسه انصاریان.
نجفی، محمدحسن. (1414 هـ). جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
نووی، یحیی بن شرف. (1415 هـ). المجموع شرح المهذب. بیروت: دارالفکر.
یمنی شافعی، محمد بن ادریس. (1421 هـ). الأم. بیروت: دارالفکر.