بررسی صلاحیت محاکم داخلی و بین‌المللی در پرونده ترور سردار شهید قاسم سلیمانی و همراهان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران

چکیده

در دی ماه ۱۳۹۸، مطابق با دسامبر ۲۰۱۹، خبر ترور ناجوان‌مردانه قاسم سلیمانی، ابومهدی المهندس و همراهانشان در فرودگاه بغداد همه را شوکه کرد. کاخ سفید و شخص ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، مسئولیت دستور ترور وی و همراهانش را پذیرفت و اعتراف به قتل سردار سلیمانی کرد. متخصصان حقوق بین‌الملل از جهات مختلف به این موضوع پرداختند؛ اما مسئله اصلی در این تحقیق آن است که: اصولاً آیا از منظر حقوق جزای بین‌الملل امکان تعقیب عامل این قتل و ترور ایشان و همراهانشان و نیز مجازات و اجرای حکم متناسب وجود دارد؟ همچنین کیفیت آن به چه صورت است؟ در مباحث حقوق کیفری بین‌المللی صلاحیت‌های واقعی سرزمینی و جهانی نسبت به سایر عوامل، ظهور بیشتری در این مسئله پیدا می‌کند. به نظر می‌رسد هم در محاکم بین‌المللی و منطقه‌ای و هم در کشورهای مرتبط عراق، ایران و کشورهای ثالث امکان تعقیب و محاکمه و اجرای حکم مسببان و مباشران، شامل ترامپ، عوامل ارتش آمریکا و ...، وجود خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Jurisdiction of Domestic and International Courts in the Assassination Case of Martyr General Qasem Soleimani and His Companions

نویسنده [English]

  • Ali Reza Ibrahimi
Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, University of Qom, Qom, Iran
چکیده [English]

In Dey 1398 coinciding with December 2019, the news of the cowardly assassination of Qasem Soleimani, Abu Mahdi al-Mohandes and their companions at Baghdad airport shocked everyone. The White House and President Trump himself claimed responsibility for the assassination and confessed to killing General Soleimani. International legal experts have addressed this issue in various ways; but the main question in this research is: From the perspective of international criminal law, is it possible to prosecute the perpetrators of the assassination, as well as to punish them and execute a proportionate sentence? And if so, what is the procedure? In international criminal law, real territorial and global jurisdictions are more prominent than other factors. It seems that both in international and regional courts, as well as in the relevant countries of Iraq, Iran and third countries, it will be possible to prosecute and execute the perpetrators, including Trump, US military agents, etc.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Qasem Soleimani
  • Individual and Governmental Assassination
  • traditional and modern
  • Global Jurisdiction
  • Real Jurisdiction
  • Territorial Jurisdiction
اردبیلی، محمدعلی؛ حبیب‌زاده، محمدجعفر؛ فخر بناب، حسین (1385). «نسل‌کشی و ضرورت جرم‌انگاری آن در حقوق ایران»، در: مطالعات راهبردی، دوره 10، ش3 (47)، ص1-25.
جوان‌مرد، مجید؛ نیک‌نفس، مهدی؛ گماری‌کشی، مسعود (1382). «آشنایی با دیوان بین‌المللی کیفری»، گزارش دفتر بررسی‌های حقوقی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
خبیری، کابک (1390). «حقوق بین­المللی و مسئله تروریسم»، در: مطالعات روابط بین­الملل، دوره 4، ش17، ص151-178.
میرمحمدصادقی، حسین (1398). گفت­و­گو با خبرگزاری ایکنا، در: https://www.icana.ir/Fa/News/
نمامیان، پیمان (1390). «صلاحیت قضایی دیوان کیفری بین‌المللی در رسیدگی به تروریسم بین‌المللی»، در: مطالعات راهبردی، س14، ش1، ص59-84.  
A Question of Laws (2020). “Was U.S. Killing of Iran's Soleimani Self-defense or Assassination?”, available at: www.japantimes.co.jp
Cassese, Antonio (2006). “The multifaceted criminal Notion of Terrorism in international Law”, in: Journal of International Criminal Justice, vol. 4, No. 5, 933-958.
Charter of the United Nations. 26 June 1945.
Crenshaw, Martha (2004). Terrorism in Context, Penn St. University Press.
Dugard, J. (1973). “Toward the Definition of International Terrorism: Proceedings of the American Society of International Law”, in: American Journal of International Law, 67 (5): 94-100.
Duyvesteyn, Isabelle (2010). "How New Is the New Terrorism?”, in: Studies in Conflict & Terrorism, Vol. 27, pp. 439-454.
Friedrichs, Jorg (2006). “Defining the International Public Enemy: The Political Struggle behind the Legal Debate on International Terrorism”, in: Leiden Journal of International Law, Vol. 19, No. 1, pp. 69-91.
Fry, James D. (2002) “Terrorism as A Crime Against Humanity and Genocide: The Backdoor to Universal Jurisdiction”, in: UCLA Journal of International Law and Foreign Affairs, vol. 7., No. 1, 169-199.
Greve, Hanne Sophie (2003). “Acts of Terrorism and Crimes within the Jurisdiction of the International Criminal Court”, in: Morten Bergsmo (ed.). Human Rights and Criminal Justice for Downtrodden, Leiden/Boston: Marinus Nijhoff Publishers.
Podgers, James (2003). “An Unused Weapon”, in: ABA Journal, 19 September, available at: www.globalpolicy.org/intljustice/icc/2003/0922iccterror.htm
Spencer, Alexander (2006). "Questioning the Concept of New Terrorism", in: Peace Conflict & Development, Issue 8.
The General Assembly (1981). Declaration on the Inadmissibility of Intervention and Interference in the Internal Affairs of States A/RES/36/103, 91st plenary meeting, 9 December.
The International Covenant on Civil and Political Rights, 16 December 1966.
Williamson, Myra (2009). Terrorism, War and International Law: The Legality of the Use of Force against Afghanistan in 2001, Aldershot, UK: Ashgate Publishing Ltd.