تاریخمندی متن از منظر معتزله و نومعتزله

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 رئیس دانشکده مذاهب اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب قم

2 دانشجوی سابق دانشگاه ادیان و مذاهب قم

10.22034/jid.2021.97331.1442

چکیده

در این پژوهش آراء و عقاید نو معتزله و معتزله متقدم در موضوع تاریخ‌مندی متن و قرآن و آموزه‌های دین به منظور دسترسی به نقاط اشتراک و افتراق دو جریان فکری مذکور مورد بررسی قرار گرفته است. نو معتزله معتقدند که متن یا قرآن محصولی فرهنگی و تاریخمند است که متأثر از فرهنگ عصر نزول بوده است، حاوی پیامی برای عموم مردم در دیگر اعصار نیست و کارایی ندارد. آنان وجود رابطه بین قرآن و فرهنگ زمانه،‌ مکی و مدنی بودن آیات ، اسباب نزول درآیات ، وجود آیات ناسخ و منسوخ ، تاریخ‌مندی برخی از آموزه‌های قرآن در حوزه فقه و شریعت را از دلایل سخن خود می دانند. در مقابل ، معتزله به دلیل اعتقاد به ناتوانی عقل در دستیابی به تکالیف سمعی ، با رد تاریخمندی قرآن ،بیان احکام را فلسفه ضرورت وحی دانسته، رویکرد اصلی معتزله متقدم قبول آیات و احکام به بیان قرآن و سنت است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Text Historicity in Mu'tazila and neo Mu'tazila

نویسندگان [English]

  • Mostafa Soltani 1
  • Hoda Senobari 2
1 University of religions and denominations
2 University of religions and denominations
چکیده [English]

In this study, the neo Mu'tazila and the Mu'tazila were analyzed in the historicity of the text and the Quran and the teachings of religion in order to access the points of sharing and differentiate the two intellectual processes. Neo Mu'tazila believe that the text or Qur'an is a cultural and historical product that is influenced by the culture of the age of decline, and is not a message to the public in other ages. They consider the existence of the relationship between the Qur'an and the culture of the time, the Maki and Madani verses, the Asbabalnozul verses, the anasikh and mansukh verses, the history of some of the teachings of the Quran in the field of jurisprudence and Sharia. In contrast, the Mu'tazila, because of the belief in the inability of reason to achieve audiovisual duties, by rejecting the history of the Qur'an, considers the expression of judgments as the necessity of revelation as a philosophy, their main approach is to accept verses and decrees to express the Quran and the Sunnah.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Text, Quran, Historicity , Neo Mu'
  • tazila , Muʿtazila