بررسی تطبیقی جایگاه"اهل بیت" (ع) در آثار مورخان مذاهب اسلامی با تأکید بر قرون اولیه هجری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه تاریخ، دانشگاه مذاهب اسلامی، تهران ، ایران

2 استاد گروه تاریخ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

3 دانشیار گروه تاریخ و فرهنگ ملل اسلامی دانشگاه تهران

10.22034/jid.2022.178515.1808

چکیده

علاقه فراوان پیروان مذاهب اسلامی به اهل بیت مانع از بروز اختلاف درباره تعیین مصادیق و جایگاه ایشان در بین عالمان مسلمان نگردیده است. این اختلافات که دارای مبنای عقیدتی و سیاسی می باشند در حوزه تاریخ نگاری اسلامی نیز مؤثر بوده است.با وجود پرداختن عموم مورخان مسلمان به موضوع اهل بیت، متون متقدم تاریخی از لحاظ تعریف و تحدید مصادیق، سبقت در تدوین آثار، تعداد آثار، و نیز از منظر شیوه و اهداف طرح این موضوع با یکدیگر اختلاف دارند. نگارندگان بر این باورند که مورخان شیعه علاوه بر پیشگام بودن در نگارش پیرامون این موضوع، تعداد آثار بیشتری را نیز بوجود آورده اند. در حالی که پیروان مذاهب اهل سنت بیشتر به فضائل فردی و اخلاقی اهل بیت توجه نموده اند، مورخان شیعه، بویژه امامیه، در متون تاریخی خود علاوه بر ارائه فضائل فردی و اخلاقی، بیشتر جایگاه اجتماعی و مسئله امامت و رهبری ایشان را برجسته نموده اند. استفاده مورخان شیعه از مبانی کلامی در تاریخ نگاری اهل بیت و تمرکز اهل سنت بر گزاره های تاریخی از دیگر تمایزات این زمینه است که نشانگر تاثیر پذیری تدوین این موضوع از شرایط عقیدتی و سیاسی مناطق مختلف جغرافیایی در جامعه اسلامی می باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A comparative study of the position of "Ahl al-Bayt" (AS) in the works of historians of Islamic religions with emphasis on the early centuries AH

نویسندگان [English]

  • mahdi khazaei 1
  • mohammad sepehri 2
  • asghar ghaedan 3
1 department of history,hslamic mazaheb university, tehran, iran
2 Professor of History Department, Islamic Azad University, Central Tehran Branch
3 Associate Professor of History and Culture of Islamic Nations University of Tehran
چکیده [English]

The great interest of the followers of the Islamic religion in the Ahlul-Bayt has not prevented disputes over the determination of their status and position among Muslim scholars. These divergences, which have a political and ideological basis, have also been effective in the field of Islamic historiography. Although Muslim historians have generally addressed the issue of Ahl al-Bayt, prior historical texts have defined and restricted instances, predominance in the formulation, number of works, and They also differ in terms of how the plan is designed and its goals. The authors believe that the Shiite historians have produced more works in addition to being a pioneer in writing about this subject. While followers of Sunni religions have focused more on the personal and ethical virtues of the Ahlul-Bayt, Shiite historians, especially the Imamis, have emphasized more on the social status and the issue of Imamate and leadership in their historical texts in addition to presenting personal and moral virtues. . Shiite historians' use of theological foundations in Ahlul-Bayt's historiography and Sunni focus on historical propositions are other distinctions that illustrate the effectiveness of its formulation on the ideological and political conditions of different geographical areas in Islamic society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ahl al-Bayt
  • Historiography
  • Islamic Religions
  • Shiites
  • Sunnis